ก้อนไทรอยด์

ก้อนไทรอยด์ (thyroid nodule) คือก้อนหรือถุงน้ำในเนื้อต่อมไทรอยด์ที่คอหน้า อาจพบได้จากการสัมผัส การตรวจ หรือภาพถ่ายอื่น หลายก้อนไม่มีอาการ ก้อนไทรอยด์ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็ง แต่ไม่สามารถยืนยันได้จากลักษณะภายนอกเพียงอย่างเดียว แพทย์จะประเมินด้วยการซักประวัติ การตรวจคอ อัลตราซาวนด์ และบางกรณีการเจาะตรวจด้วยเข็มขนาดเล็ก (FNA) ตามข้อบ่งชี้ ไม่ใช่ทุกก้อนที่ต้องผ่าตัดหรือรักษาเดี๋ยวนี้ แผนการดูแลขึ้นอยู่กับขนาด ลักษณะก้อน อาการ ผลตรวจ และแนวทางทางการแพทย์

• ✓

  สัมผัสได้ก้อนที่คอหน้า หรือคอดูโป่งขึ้น

• ✓

  ไม่มีอาการ แต่พบก้อนจากอัลตราซาวนด์หรือภาพถ่าย

• ✓

  กดเจ็บที่ก้อน (ในบางราย)

• ✓

  เสียงแหบ กลืนลำบาก หรือหายใจลำบาก (เมื่อก้อนมีขนาดใหญ่)

• ✓

  อาการจากไทรอยด์ทำงานมากหรือน้อย เช่น ใจสั่น น้ำหนักเปลี่ยน อ่อนเพลีย (ในบางราย)

• ✓

  ก้อนโตขึ้นช้า ๆ หรือคงที่

• ก้อนเนื้อ (solid nodule)

  ก้อนเนื้อในไทรอยด์ ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็ง แต่ต้องประเมินลักษณะทางอัลตราซาวนด์

• ถุงน้ำ (cyst)

  ถุงน้ำในไทรอยด์ มักไม่ใช่มะเร็ง แพทย์จะติดตามหรือเจาะตรวจตามข้อบ่งชี้

• ก้อนผสมถุงน้ำและเนื้อ

  มีทั้งส่วนเนื้อและถุงน้ำ การประเมินขึ้นอยู่กับลักษณะก้อน

• ไทรอยด์อักเสบ

  การอักเสบของต่อมไทรอยด์บางชนิดอาจมีก้อนหรือความไม่สม่ำเสมอของต่อม

• โรคออโตะอิมมูนไทรอยด์

  เช่น ไทรอยด์เป็นพิษ อาจมีก้อนหรือต่อมโตไม่สม่ำเสมอ

• ก้อนที่ต้องยืนยันเซลล์

  เมื่อลักษณะก้อนเป็นไปตามข้อบ่งชี้ อาจต้อง FNA เพื่อตรวจเซลล์

• ✓

  สัมผัสได้ก้อนใหม่ที่คอหน้า หรือก้อนโตขึ้นอย่างชัดเจน

• ✓

  เสียงแหบ กลืนลำบาก หรือหายใจลำบาก

• ✓

  คอโป่งขึ้นอย่างรวดเร็ว

• ✓

  มีอาการจากไทรอยด์ทำงานมากหรือน้อย

• ✓

  พบก้อนจากอัลตราซาวนด์หรือภาพถ่ายและยังไม่ได้รับคำแนะนำการติดตาม

• ✓

  มีประวัติรังสีที่คอหรือโรคไทรอยด์ในครอบครัวตามที่แพทย์ถาม

• ✓

  กังวลเรื่องก้อนและต้องการคำแนะนำการตรวจที่เหมาะสม

แพทย์จะซักประวัติ ตรวจคอ และอาจสั่งตรวจเลือดไทรอยด์เมื่อมีข้อบ่งชี้ อัลตราซาวนด์ไทรอยด์และลำคอเป็นการตรวจหลักที่ช่วยดูขนาด ลักษณะ และจำนวนก้อน ไม่ใช้รังสี ionizing เมื่อลักษณะก้อนเป็นไปตามข้อบ่งชี้ แพทย์อาจแนะนำ Fine Needle Aspiration (FNA) เพื่อตรวจเซลล์ ซึ่งมักทำภายใต้อัลตราซาวนด์นำทาง ผล FNA ช่วยวางแผนการติดตาม การรักษา หรือการส่งต่อ สำหรับรายละเอียดขั้นตอนการตรวจ สามารถอ่านที่หน้าหัตถการอัลตราซาวนด์ไทรอยด์และลำคอ และหน้าหัตถการ FNA

• การติดตามด้วยอัลตราซาวนด์

  ก้อนบางชนิดติดตามขนาดและลักษณะตามระยะ ดูข้อมูลการตรวจที่หน้าหัตถการอัลตราซาวนด์ไทรอยด์และลำคอ

• การเจาะตรวจ FNA

  เมื่อมีข้อบ่งชี้ FNA ช่วยตรวจเซลล์เพื่อวางแผนการดูแล ดูข้อมูลที่หน้าหัตถการ Fine Needle Aspiration

• การรักษาไทรอยด์ทำงานผิดปกติ

  หากมีภาวะไทรอยด์ทำงานมากหรือน้อย แพทย์อาจรักษาตามสาเหตุ

• การส่งต่อหรือรักษาเฉพาะทาง

  ก้อนบางชนิดอาจต้องส่งต่อศัลยแพทย์ต่อมไทรอยด์หรือรักษาเพิ่มเติมตามผลตรวจ

• การติดตามผลพยาธิ

  หลัง FNA แพทย์จะอธิบายผลและวางแผนการติดตามหรือการรักษาต่อไป

• ✓

  สังเกตว่าก้อนหรือคอเปลี่ยนแปลงหรือไม่

• ✓

  บันทึกอาการ เช่น เสียงแหบ กลืนลำบาก หรืออาการจากไทรอยด์

• ✓

  นำผลตรวจเดิม ภาพอัลตราซาวนด์ หรือรายงาน FNA มาในวันนัด

• ✓

  อย่ากดหรือนวดก้อนซ้ำ ๆ

• ✓

  หากมีอาการเตือน เช่น หายใจลำบากหรือก้อนโตเร็ว ควรพบแพทย์โดยไม่รอนัด

• ✓

  ติดตามก้อนตามแผนที่แพทย์กำหนด อย่าข้ามนัดอัลตราซาวนด์ซ้ำ

• ✓

  แจ้งแพทย์หากมีประวัติรังสีที่คอหรือโรคไทรอยด์ในครอบครัว

• ✓

  ดูแลสุขภาพทั่วไปและรับประทานยาตามแพทย์สั่งหากมีภาวะไทรอยด์

• ✓

  หลีกเลี่ยงการวินิจฉัยตัวเองจากข้อมูลออนไลน์ — ให้แพทย์ตีความผลตรวจ

• แนวทางก้อนไทรอยด์และการตรวจชิ้นเนื้อด้วยเข็มเล็ก

  American Thyroid Association (ATA)

  ดูแหล่งอ้างอิง (American Thyroid Association (ATA))

• แนวทางและแหล่งความรู้สำหรับผู้ป่วยด้านโสต ศอ นาสิก

  American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS)

  ดูแหล่งอ้างอิง (American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS))

• ข้อมูลสุขภาพหู คอ จมูกสำหรับประชาชน

  ENThealth (AAO-HNS Foundation)

  ดูแหล่งอ้างอิง (ENThealth (AAO-HNS Foundation))

ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก

• โรคคอและอาการ
• ศูนย์ความรู้บทความจัดหมวดตามหัวข้อ
• อัลตราซาวนด์ไทรอยด์
• บริการ
• หัตถการ
• แพทย์เฉพาะทาง