หูดับเฉียบพลัน เกิดจากอะไร?ต้องรีบรักษาแค่ไหน?

โดยทั่วไปหมายถึงการได้ยินลดลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจเกิดภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน ผู้ป่วยบางรายบอกว่า “หูดับ” “ได้ยินเบาลงทันที” หรือรู้สึกเหมือนมีที่อุดหูอย่างแรง

อาการอาจเกิดข้างเดียวหรือสองข้าง แต่กรณีข้างเดียวที่เกิดขึ้นฉับพลันมักเป็นจุดที่แพทย์ให้ความสำคัญเป็นพิเศษ

คำว่า “หูดับ” ในภาษาร่วมของผู้ป่วยไม่ได้บอกชนิดของการได้ยินที่ลดลงโดยอัตโนมัติ จึงต้องแยกให้ชัดระหว่างปัญหาการนำเสียงกับการรับเสียง

สาเหตุของการได้ยินลดลงฉับพลันมีได้หลายกลุ่ม เช่น การอักเสบหรือปัจจัยที่เกี่ยวกับหูชั้นใน ปัญหาหลอดเลือดเฉพาะส่วน โรคภูมิต้านตนเองในบางราย หรือสาเหตุอื่นที่พบได้น้อยกว่า

ในทางปฏิบัติ แพทย์ไม่ได้เริ่มจากการสรุปสาเหตุเดียวทันที แต่จะแยกชนิดของการได้ยินก่อน แล้วจึงพิจารณาสาเหตุที่สอดคล้องกับประวัติและการตรวจ

การที่ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัดในวันแรกไม่ได้หมายความว่าไม่ควรตรวจ การตรวจช่วยบอกว่าควรดูแลแบบใดและเร่งด่วนเพียงใด

สัญญาณเหล่านี้ไม่ได้วินิจฉัยโรคให้ทันที แต่เป็นเหตุผลที่ควรพบแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูกโดยเร็ว

ขั้นตอนแรกมักเป็นการซักประวัติว่าอาการเกิดเร็วแค่ไหน เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง มีเสียงในหู เวียนศีรษะ หรืออาการอื่นร่วมหรือไม่

การตรวจหูด้วย otoscope หรือกล้องในช่องหูช่วยดูว่ามีขี้หูอุดตัน แก้วหูอักเสบ ของเหลว หรือสิ่งที่อธิบายอาการแบบนำเสียงได้หรือไม่

หากการตรวจภายนอกยังไม่ได้อธิบายอาการครบ แพทย์มักพิจารณาการตรวจการได้ยิน (audiometry) เพื่อแยกการนำเสียงกับการรับเสียงอย่างเป็นระบบ

แนวทางขึ้นกับชนิดของการได้ยินที่ลดลงและผลการประเมิน หากพบสาเหตุที่แก้ได้จากการตรวจช่องหู เช่น ขี้หูอุดตัน แพทย์จะดูแลตามสาเหตุนั้น

หากเข้าได้กับหูดับเฉียบพลันชนิดรับเสียง การดูแลจะเน้นการประเมินและการรักษาตามมาตรฐานของแพทย์ผู้ดูแล โดยบทความนี้ไม่ได้แนะนำยาด้วยตนเอง

สิ่งสำคัญสำหรับผู้ป่วยคือมาตรวจเร็วพอที่จะแยกชนิดของปัญหาได้อย่างถูกต้อง ไม่ใช่ทดลองรักษาเองแล้วค่อยมาพบแพทย์ภายหลัง

หากได้ยินลดลงฉับพลัน ควรนัดพบแพทย์เฉพาะทางโดยเร็ว และแจ้งเวลาที่เริ่มอาการให้ชัดเจน

ไม่ควรใส่ไม้แคะหู ดูดขี้หูเอง หรือหยอดยาโดยไม่ทราบว่าแก้วหูปกติหรือไม่

ไม่ควรรอหลายวันเพื่อ “ดูว่าจะดีขึ้นเองไหม” หากอาการเข้าข่ายการได้ยินลดลงฉับพลันโดยไม่ทราบสาเหตุ