ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
- ผู้เขียน:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- วันที่ตรวจทาน:
- อัปเดตล่าสุด:
- เวลาอ่านโดยประมาณ: 4 นาที
Sleep apnea คืออะไร?
Sleep apnea คือภาวะที่ลมหายใจลดลงหรือหยุดเป็นช่วง ๆ ขณะหลับจนการนอนไม่ต่อเนื่อง ไม่ใช่แค่กรนดัง และไม่สามารถวินิจฉัยจากอาการข้อเดียว
คำว่า sleep apnea ที่คนไข้ถามถึงบ่อย คือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โดยเฉพาะชนิดจากการอุดกั้นของทางเดินหายใจส่วนบน ร่างกายพยายามหายใจแต่ลมผ่านได้น้อย ออกซิเจนอาจลดลง และสมองกระตุกให้ตื่นเล็กน้อยซ้ำ ๆ ผลคือหลับไม่ลึกแม้จะนอนนาน
DEFINITION
Sleep apnea ต่างจากนอนกรนอย่างไร?
นอนกรนคือเสียงจากการสั่นของเนื้อเยื่อ Sleep apnea คือเหตุการณ์ที่ลมหายใจลดหรือหยุดเป็นช่วง แล้วมักตามด้วยหายใจแรงหรือสะดุ้ง
คนที่เป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับมักกรนด้วย แต่คนที่กรนไม่ได้เป็น sleep apnea ทุกคน
SYMPTOMS
8 อาการเสี่ยงที่พบบ่อย
มีหลายข้อพร้อมกันยิ่งเป็นเหตุผลให้ประเมิน ไม่ใช่แบบตรวจวินิจฉัยด้วยตนเอง
อาการอาจปรากฏตอนกลางคืน ตอนตื่น หรือตอนกลางวัน
- กรนเกือบทุกคืน มักดังและไม่สม่ำเสมอ
- มีช่วงหยุดหายใจหรือหายใจตื้นที่คู่นอนสังเกตได้
- สะดุ้ง หายใจเฮือก หรือรู้สึกสำลักตอนดึก
- ตื่นแล้วไม่สดชื่น แม้ได้นอนหลายชั่วโมง
- ปวดศีรษะตอนเช้า หรือปากแห้งจัด
- ง่วงกลางวันมาก หลับตอนนั่งนิ่ง ๆ
- สมาธิ ความจำ หรืออารมณ์เปลี่ยนแปลงโดยไม่ได้นอนดึกผิดปกติ
- ความดันโลหิตสูงหรือโรคหัวใจที่แพทย์ผู้ดูแลเห็นว่าการนอนอาจเกี่ยวข้อง
WHY IT HAPPENS
เกิดได้อย่างไร?
ขณะหลับกล้ามเนื้อทางเดินหายใจคลายตัว หากจมูก เพดานอ่อน โคนลิ้น หรือผนังคอแคบอยู่แล้ว ช่องหายใจอาจยุบตัวเป็นช่วง
ปัจจัยเสริมได้แก่ น้ำหนักตัว ท่านอนหงาย แอลกอฮอล์ และโครงสร้างใบหน้าหรือขากรรไกรในบางราย
WHEN TO SEEK CARE
เมื่อใดควรพบแพทย์หู คอ จมูก?
หากมีอาการเสี่ยงหลายข้อ โดยเฉพาะช่วงหยุดหายใจหรือง่วงกลางวันที่รบกวนชีวิต ควรมาประเมินทางเดินหายใจ
แพทย์จะดูทั้งประวัติกลางคืนและอาการกลางวัน ไม่สรุปจากกรนอย่างเดียว
EVALUATION
การตรวจและ Sleep Test
ตรวจจมูก ช่องปาก และอาจส่องกล้องชนิดยืดหยุ่นเมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อหาจุดที่ทางเดินหายใจแคบ
หากภาพทางคลินิกเข้าได้กับ sleep apnea อาจแนะนำตรวจการนอนหลับ โดยชนิดของการตรวจขึ้นกับการประเมิน ไม่ใช่ทุกคนที่ใช้วิธีเดียวกัน และไม่ใช่ทุกคนที่กรนต้องตรวจ
CARE
แนวทางดูแลโดยสังเขป
แผนขึ้นกับความรุนแรงและจุดอุดกั้น อาจรวมการปรับพฤติกรรม การดูแลจมูก อุปกรณ์หรือหัตถการเมื่อมีข้อบ่งชี้
ไม่มีหัตถการใดรับประกันว่าจะหายจาก sleep apnea ทุกกรณี หากสงสัยภาวะนี้ ควรวางแผนตรวจก่อนเลือกการรักษาที่ถาวร
SUMMARY
สรุป
Sleep apnea คือปัญหาการหายใจเป็นช่วงขณะหลับ ไม่ใช่คำพ้องของนอนกรน
เช็กอาการเสี่ยงร่วมกัน หากมีช่วงหยุดหายใจหรือง่วงกลางวันชัดเจน ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน และพิจารณาตรวจการนอนเมื่อมีข้อบ่งชี้
FAQ
คำถามที่พบบ่อย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ sleep apnea
อาการ sleep apnea ข้อไหนสำคัญที่สุด?
ช่วงหยุดหายใจที่ผู้อื่นเห็นร่วมกับง่วงกลางวันเป็นสัญญาณที่ควรถามแพทย์ แต่การวินิจฉัยไม่ใช้ข้อเดียว
ไม่มีกรน เป็น sleep apnea ได้ไหม?
ได้ในบางราย โดยเฉพาะถ้ามีสะดุ้งตื่นหรือง่วงกลางวันชัดเจน จึงต้องดูภาพรวม
ต้องตรวจแล็บเลือดหรือไม่?
ไม่ใช่การตรวจหลักของ sleep apnea การประเมินทางเดินหายใจและการนอนสำคัญกว่า
บทความนี้วินิจฉัยให้ได้หรือไม่?
ไม่ได้ ต้องอาศัยแพทย์ และการตรวจเมื่อมีข้อบ่งชี้
RELATED KNOWLEDGE
บทความที่เกี่ยวข้อง
อ่านต่อในหมวดการนอนและนอนกรน เพื่อเข้าใจสาเหตุ ความเสี่ยง และการตรวจที่เชื่อมโยงกัน
- นอนกรนเกิดจากอะไร? 7 สาเหตุที่พบบ่อย และเมื่อไหร่ควรพบแพทย์นอนกรนเกิดจากทางเดินหายใจส่วนบนแคบลงได้หลายจุด ไม่ใช่โรคเดียว และควรพบแพทย์เมื่อมีสัญญาณเสี่ยง
- นอนกรน อันตรายไหม? สัญญาณเตือนภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่ไม่ควรมองข้ามนอนกรนไม่ได้อันตรายทุกคน แต่ช่วงหยุดหายใจหรือง่วงกลางวันชัดเจนควรได้รับการประเมิน
- Sleep Test คืออะไร? ตรวจอะไรบ้าง และใครบ้างที่ควรตรวจSleep test คือการตรวจการนอนหลับเพื่อดูการหายใจขณะหลับ ไม่จำเป็นสำหรับผู้ที่กรนทุกคน
- นอนกรนเพราะจมูกตันได้ไหม? รู้จักภาวะจมูกอุดตันและเยื่อบุจมูกบวมจมูกตันหรือเยื่อบุบวมทำให้หายใจทางปากตอนนอนได้ง่ายขึ้น แต่ไม่ใช่สาเหตุเดียวของทุกคนที่กรน
- RF จมูกช่วยนอนกรนได้ไหม? ใครเหมาะ และช่วยเรื่องอะไรจริง ๆRF จมูกช่วยลดเนื้อเยื่อกังหันในผู้ที่คัดเลือกแล้ว ไม่ได้รักษานอนกรนทุกสาเหตุ
- RF เพดานอ่อนรักษานอนกรนอย่างไร? ต่างจาก RF จมูกตรงไหนRF เพดานอ่อนทำงานที่เพดานด้านหลังช่องปาก คนละตำแหน่งกับ RF จมูก
- นอนกรนต้องผ่าตัดไหม? วิธีรักษาตั้งแต่ปรับพฤติกรรมจนถึงหัตถการรักษานอนกรนเริ่มจากหาสาเหตุ ผ่าตัดไม่ใช่ขั้นแรกของทุกคน
- กรนทุกคืน แต่ไม่รู้ตัว: 10 อาการตอนกลางวันที่อาจบอกว่าการนอนมีปัญหาง่วงกลางวันหรือตื่นไม่สดชื่นร่วมกับกรนทุกคืนเป็นสัญญาณให้ประเมิน ไม่ใช่การวินิจฉัยเอง
- รักษานอนกรนที่เชียงใหม่ เริ่มตรวจอย่างไร? ตั้งแต่ตรวจ ENT ถึง Sleep Testที่เชียงใหม่เริ่มจากการตรวจหู คอ จมูก แล้วจึงพิจารณา sleep test เมื่อมีข้อบ่งชี้
RELATED CARE
ข้อมูลการดูแลที่เกี่ยวข้อง
หัวข้อที่เกี่ยวข้องกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
REFERENCES
เอกสารอ้างอิง
แนวทางและเอกสารที่ใช้ประกอบเนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ทดแทนการตรวจโดยแพทย์
American Academy of Sleep Medicine (AASM)
Obstructive sleep apnea and sleep testing resources
aasm.org/ (American Academy of Sleep Medicine (AASM))ENThealth (AAO-HNS Foundation)
Patient information on snoring and sleep apnea
www.enthealth.org/conditions/snoring-and-sleep-apnea/ (ENThealth (AAO-HNS Foundation))
ข้อมูลเพื่อการศึกษา
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
สงสัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ?
หากมีอาการนอนกรน หายใจทางจมูกไม่สะดวก หรือสงสัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ สามารถเข้ารับการตรวจประเมินทางเดินหายใจกับแพทย์หู คอ จมูก เพื่อหาสาเหตุและวางแผนการตรวจหรือรักษาที่เหมาะสม