แก้วหูทะลุ (Perforated Eardrum)
เมื่อแก้วหูมีรูหรือรอยฉีกขาด ซึ่งอาจทำให้เจ็บหู มีน้ำไหล หรือได้ยินลดลงชั่วคราว
ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
- ผู้เขียน:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- วันที่ตรวจทาน:
- อัปเดตล่าสุด:
- เวลาอ่านโดยประมาณ: 6 นาที
ภาพรวม
แก้วหูทะลุคืออะไร
แก้วหูทะลุ (tympanic membrane perforation) คือภาวะที่แก้วหู ซึ่งเป็นเยื่อบางที่คั่นระหว่างช่องหูชั้นนอกกับหูชั้นกลาง มีรูหรือรอยฉีกขาด สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่ การติดเชื้อหูชั้นกลาง การบาดเจ็บจากความดันหรือสิ่งของ หรือการเปลี่ยนแปลงจากแรงดันอากาศ อาการอาจมีเจ็บหู มีน้ำไหล หรือได้ยินลดลงชั่วคราว แก้วหูทะลุขนาดเล็กหลายกรณีหุ้มตัวเองได้ภายในไม่กี่สัปดาห์ถึงเดือน แต่รูขนาดใหญ่หรือเรื้อรังอาจต้องติดตามหรือรักษาเพิ่มเติม การตรวจโดยแพทย์ช่วยประเมินขนาด สาเหตุ และผลต่อการได้ยิน
อาการ
อาการที่พบได้
อาการขึ้นอยู่กับขนาดของรู สาเหตุ และว่ามีการติดเชื้อร่วมหรือไม่
เจ็บหู (โดยเฉพาะช่วงที่เพิ่งเกิด)
มีน้ำไหลหรือของเหลวจากหู
ได้ยินลดลงหรือเสียงดังลงในหูที่มีอาการ
รู้สึกหูอื้อหรือหูอุด
มีเสียงในหู (หูอื่น)
เวียนศีรษะ (พบได้ไม่บ่อย)
อาการจากการติดเชื้อ เช่น ไข้หรือเจ็บหูเรื้อรัง (ในบางกรณี)
สาเหตุ
สาเหตุที่ทำให้แก้วหูทะลุ
แก้วหูทะลุอาจเกิดจากการติดเชื้อ การบาดเจ็บ หรือการเปลี่ยนแปลงของแรงดัน
หูชั้นกลางอักเสบ
การติดเชื้อหรือของเหลวกดดันในหูชั้นกลางอาจทำให้แก้วหูทะลุเพื่อระบายของเหลว
การบาดเจ็บทางกลไก
การใส่สิ่งของในหู การถูกกระแทก หรือบาดเจ็บจากอุบัติเหตุอาจทำให้แก้วหูฉีกขาด
การเปลี่ยนแปลงแรงดันอากาศ
แรงดันที่เปลี่ยนอย่างรวดเร็ว เช่น จากการบินหรือดำน้ำ อาจทำให้แก้วหูบาดเจ็บในบางกรณี
เสียงดังจัด
การสัมผัสเสียงดังรุนแรงอาจทำให้แก้วหูบาดเจ็บได้ แม้พบได้ไม่บ่อย
การผ่าตัดหรือหัตถการในหู
บางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับการผ่าตัดหูหรือการใส่ท่อระบายหูในอดีต
สาเหตุอื่น ๆ
ภาวะเรื้อรังบางชนิดหรือการติดเชื้อซ้ำอาจทำให้แก้วหูบางลงและทะลุได้ง่ายขึ้น
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรพบแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูกเมื่อใด
หากสงสัยว่าแก้วหูทะลุ มีน้ำไหล หรือได้ยินลดลง ควรให้แพทย์ตรวจเพื่อประเมินและติดตาม
มีน้ำไหลหรือเลือดไหลจากหู
ได้ยินลดลงอย่างชัดเจนหรือไม่ดีขึ้น
เจ็บหูรุนแรงหรืออาการแย่ลง
มีไข้หรืออาการติดเชื้อที่น่ากังวล
อาการคงอยู่หลังการบาดเจ็บหรือหลังหูอักเสบ
มีเวียนศีรษะหรือปัญหาการทรงตัว
แก้วหูทะลุซ้ำหรือไม่หุ้มตัวเองตามที่คาด
ต้องการประเมินการได้ยินหรือแนวทางรักษาเพิ่มเติม
การวินิจฉัย
แพทย์วินิจฉัยอย่างไร
แพทย์จะสอบถามประวัติอาการ การบาดเจ็บ การติดเชื้อ และอาการที่ส่งผลต่อการได้ยิน จากนั้นตรวจหูด้วยกล้องส่องหู (otoscope) เพื่อดูขนาดและตำแหน่งของรูที่แก้วหู รวมถึงมีน้ำไหลหรือสัญญาณการติดเชื้อหรือไม่ อาจมีการตรวจการได้ยิน (audiometry) หรือการวัดการทำงานของแก้วหู (tympanometry) เพื่อประเมินผลต่อการได้ยินและการหุ้มตัวของแก้วหู การติดตามตามนัดช่วยดูว่ารูหุ้มตัวเองหรือต้องรักษาเพิ่มเติม
การรักษา
แนวทางการรักษา
การรักษาขึ้นอยู่กับขนาดของรู สาเหตุ อายุของรอย และผลต่อการได้ยิน
การรอดูและป้องกันการติดเชื้อ
รูขนาดเล็กหลายกรณีหุ้มตัวเองได้ แพทย์อาจแนะนำให้รักษาหูให้แห้ง หลีกเลี่ยงน้ำในหู และติดตามอาการ
ยาหยอดหูหรือยารับประทาน
หากมีการติดเชื้อหรือการอักเสบ อาจใช้ยาตามที่แพทย์สั่ง การใช้ยาควรเป็นไปตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด
การป้องกันน้ำเข้าหู
อาจใช้ที่อุดหูหรือวิธีป้องกันน้ำตามที่แพทย์แนะนำระหว่างอาบน้ำหรือว่ายน้ำ
การผ่าตัดซ่อมแก้วหู
หากรูไม่หุ้มตัวเองหรือส่งผลต่อการได้ยิน แพทย์อาจพิจารณาผ่าตัดซ่อมแก้วหู (tympanoplasty) ตามความเหมาะสม
การดูแลตัวเอง
สิ่งที่ทำได้ที่บ้าน
การดูแลเน้นการป้องกันการติดเชื้อและสิ่งที่อาจทำให้แก้วหูบาดเจ็บซ้ำ
หลีกเลี่ยงการใส่สิ่งของเข้าไปในช่องหู
ป้องกันน้ำเข้าหูตามที่แพทย์แนะนำ
อย่าเป่าหูแรง ๆ หรือใช้ยาหยอดหูที่ไม่ได้สั่ง
หลีกเลี่ยงการบินหรือดำน้ำหากแพทย์แนะนำให้งด
สังเกตอาการ เช่น น้ำไหล การได้ยิน และเจ็บหู
กลับมาพบแพทย์ตามนัดเพื่อติดตามการหุ้มตัวของแก้วหู
การป้องกัน
ลดความเสี่ยงแก้วหูทะลุ
ไม่สามารถป้องกันได้ทุกกรณี แต่มีแนวทางที่อาจช่วยลดความเสี่ยงได้
อย่าใส่สำลีแห้มหรือสิ่งของเข้าไปในช่องหู
รักษาหูอักเสบตามที่แพทย์แนะนำเพื่อลดความเสี่ยงแก้วหูทะลุจากการติดเชื้อ
ป้องกันการบาดเจ็บรอบหูและลดการสัมผัสเสียงดังจัด
ระวังการเปลี่ยนแปลงแรงดันเมื่อบินหรือดำน้ำ หากมีปัญหาหูอยู่แล้ว
พบแพทย์เมื่อมีอาการหูที่น่ากังวลแทนการปล่อยทิ้งไว้
คำถามที่พบบ่อย
คำถามเกี่ยวกับแก้วหูทะลุ
คำถามที่ผู้ป่วยมักสอบถามเกี่ยวกับอาการ การหุ้มตัวของแก้วหู และการดูแล
แก้วหูทะลุหุ้มตัวเองได้หรือไม่
รูขนาดเล็กหลายกรณีหุ้มตัวเองได้ภายในไม่กี่สัปดาห์ถึงเดือน แต่รูขนาดใหญ่หรือเรื้อรังอาจไม่หุ้มตัวเองและต้องติดตามหรือรักษาเพิ่มเติม
แก้วหูทะลุทำให้หูหนวดถาวรหรือไม่
อาจทำให้ได้ยินลดลงชั่วคราวหรือถาวร ขึ้นอยู่กับขนาดของรู ระยะเวลา และว่ามีปัญหาอื่นในหูชั้นกลางหรือไม่ การตรวจการได้ยินช่วยประเมิน
ว่ายน้ำได้หรือไม่เมื่อแก้วหูทะลุ
โดยทั่วไปควรหลีกเลี่ยงน้ำเข้าหูจนกว่าแพทย์จะอนุญาต อาจใช้ที่อุดหูหรือวิธีป้องกันตามคำแนะนำ
ต้องผ่าตัดทุกกรณีหรือไม่
ไม่จำเป็นทุกกรณี หลายรอยหุ้มตัวเองได้ การผ่าตัดอาจพิจารณาเมื่อรูไม่หุ้มตัว มีการติดเชื้อซ้ำ หรือส่งผลต่อการได้ยิน
ยาหยอดหูใช้ได้หรือไม่
ใช้ได้เมื่อแพทย์สั่งและเหมาะสมกับสภาพหู ไม่ควรใช้ยาหยอดหูที่ไม่ได้รับคำแนะนำ โดยเฉพาะหากไม่ทราบสภาพแก้วหูชัดเจน
แหล่งอ้างอิง
เอกสารและแนวทางที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลด้านล่างอ้างอิงแนวทางและแหล่งความรู้ที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล เพื่อประกอบการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะรายบุคคล
ข้อมูลโรคหูและการได้ยินสำหรับผู้ป่วย
AAO-HNS / ENThealth
ดูแหล่งอ้างอิง (AAO-HNS / ENThealth)แนวทางและแหล่งความรู้สำหรับผู้ป่วยด้านโสต ศอ นาสิก
American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS)
ดูแหล่งอ้างอิง (American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS))ข้อมูลสุขภาพหู คอ จมูกสำหรับประชาชน
ENThealth (AAO-HNS Foundation)
ดูแหล่งอ้างอิง (ENThealth (AAO-HNS Foundation))
ข้อมูลเพื่อการศึกษา
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
อ่านเพิ่มเติม
หัวข้อที่เกี่ยวข้องภายในคลินิก เพื่อช่วยทำความเข้าใจโรค บริการ และหัตถการ
มีน้ำไหลจากหูหรือได้ยินลดลง
การตรวจช่วยประเมินว่าแก้วหูทะลุหรือไม่ และวางแผนการติดตามหรือรักษาที่เหมาะสม