ขี้หูอุดตัน
เมื่อขี้หูสะสมจนอุดช่องหูและส่งผลต่อการได้ยินหรือความสบายของหู

ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
- ผู้เขียน:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- วันที่ตรวจทาน:
- อัปเดตล่าสุด:
- เวลาอ่านโดยประมาณ: 5 นาที
ภาพรวม
ขี้หูอุดตันคืออะไร
ขี้หู (cerumen) เป็นสารที่หูผลิตขึ้นเองตามปกติ ช่วยปกป้องผิวหนังในช่องหูและมักจะค่อย ๆ ออกมาเองตามธรรมชาติ ขี้หูอุดตันเกิดขึ้นเมื่อขี้หูสะสมและอัดแน่นจนอุดกั้นช่องหูบางส่วนหรือทั้งหมด ทำให้เกิดอาการไม่สบายหรือการได้ยินลดลงชั่วคราว การประเมินโดยแพทย์ช่วยแยกว่าอาการมาจากขี้หูอุดตันหรือสาเหตุอื่น
อาการ
อาการที่พบได้
อาการของขี้หูอุดตันอาจแตกต่างกันในแต่ละคน และอาจคล้ายกับโรคหูอื่น ๆ
รู้สึกหูอุดหรือเต็มในหู
ได้ยินไม่ชัดหรือเสียงดังลงในหูที่มีอาการ
เจ็บหูเล็กน้อยหรือไม่สบาย
คันภายในช่องหู
มีเสียงในหู (หูอื่น)
เวียนศีรษะ (พบได้ไม่บ่อย)
ไอจากการกระตุ้นในช่องหู (พบได้ไม่บ่อย)
สาเหตุที่เป็นไปได้
ทำไมขี้หูถึงอุดตัน
หลายปัจจัยทำให้ขี้หูสะสมมากกว่าที่จะออกเองได้
โครงสร้างช่องหู
ช่องหูแคบ โค้ง หรือมีรูปร่างผิดปกติ ทำให้ขี้หูออกได้ยาก
การใช้สิ่งของในหู
การใช้สำลีแห้มหรือสิ่งของอื่นในหูมักดันขี้หูเข้าไปลึกขึ้นแทนที่จะดึงออก
อุปกรณ์ในหู
เครื่องช่วยฟังหรือที่อุดหูใช้เป็นประจำอาจส่งผลต่อการระบายขี้หู
ลักษณะของขี้หู
ขี้หูที่แห้งหรือแข็ง รวมถึงการเปลี่ยนแปลงตามอายุ อาจอุดตันได้ง่ายขึ้น
โรคผิวหนังในช่องหู
ภาวะเช่นผิวหนังอักเสบในช่องหูอาจทำให้ขี้หูสะสมมากขึ้น
ประวัติการผ่าตัดหู
การผ่าตัดหูในอดีตหรือช่องหูที่มีรูปร่างผิดปกติอาจเพิ่มความเสี่ยง
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรพบแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูกเมื่อใด
หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีสัญญาณเตือน ควรให้แพทย์ตรวจเพื่อประเมินและดูแลอย่างเหมาะสม
อาการคงอยู่แม้ดูแลตัวเองอย่างเหมาะสมแล้ว
เจ็บหูมากขึ้นหรือเจ็บรุนแรง
มีน้ำไหล มีเลือด หรือมีกลิ่นผิดปกติจากหู
ได้ยินลดลงอย่างฉับพลันหรือมาก
มีเวียนศีรษะหรือปัญหาการทรงตัว
ทราบว่ามีรูทะลุที่แก้วหูหรือเคยผ่าตัดหู
ขี้หูอุดตันซ้ำบ่อย
มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หรือภูมิคุ้มกันต่ำ และมีอาการที่อาจบ่งชี้การติดเชื้อ
การวินิจฉัย
แพทย์วินิจฉัยอย่างไร
แพทย์จะสอบถามอาการและตรวจหูด้วยกล้องส่องหู (otoscope) เพื่อดูช่องหูและแก้วหู การตรวจนี้ช่วยยืนยันว่ามีขี้หูอุดตันหรือไม่ และแยกจากสาเหตุอื่น เช่น การติดเชื้อหรือมีสิ่งแปลกปลอมในหู หากมองแก้วหูไม่ชัด อาจต้องประเมินเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
การรักษา
แนวทางการรักษา
การรักษาขึ้นอยู่กับปริมาณขี้หู สภาพช่องหู และปัจจัยอื่น ๆ แพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะสมกับแต่ละราย
ยาหยอดหรือสเปรย์อ่อนขี้หู
อาจใช้เมื่อแก้วหูสมบูรณ์และไม่มีข้อห้าม โดยใช้ตามคำแนะนำก่อนการขจัดขี้หูในบางกรณี
การล้างหู
อาจทำโดยผู้ที่ได้รับการฝึกเมื่อประเมินแล้วว่าเหมาะสม ไม่ใช่ทุกคนที่เหมาะกับวิธีนี้
การขจัดขี้หูโดยแพทย์
แพทย์อาจใช้อุปกรณ์เฉพาะหรือดูดขี้หูอย่างอ่อนโยนในการตรวจ เพื่อขจัดขี้หูที่อุดตัน
การดูแลตัวเอง
สิ่งที่ทำได้ที่บ้าน
การดูแลตัวเองควรเน้นความปลอดภัยและหลีกเลี่ยงสิ่งที่อาจทำให้อาการแย่ลง
อย่าใส่สำลีแห้ม ไม้จิ้มฟัน หรือสิ่งของอื่นเข้าไปในช่องหู
หากได้รับคำแนะนำ ใช้ยาอ่อนขี้หูตามที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ
หลีกเลี่ยงวิธีที่ไม่มีหลักฐานรองรับ เช่น การใช้เทียนหู
ทำความสะอาดบริเวณนอกหูด้วยผ้าเช็ดตัว ปล่อยให้ช่องหูดูแลตัวเองตามธรรมชาติ
หากอาการไม่ดีขึ้นหรือแย่ลง ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน
การป้องกัน
ลดความเสี่ยงขี้หูอุดตัน
ไม่สามารถป้องกันได้ทุกกรณี แต่สามารถลดพฤติกรรมที่เพิ่มความเสี่ยงได้
อย่าใส่สิ่งของเข้าไปในช่องหู
หากใช้เครื่องช่วยฟังหรือที่อุดหู ดูแลความสะอาดและตรวจตามคำแนะนำ
ดูแลโรคผิวหนังที่ส่งผลต่อช่องหู
หากมีขี้หูอุดตันซ้ำ อาจต้องติดตามอาการหรือตรวจตามที่แพทย์แนะนำ
คำถามที่พบบ่อย
คำถามเกี่ยวกับขี้หูอุดตัน
คำถามที่ผู้ป่วยมักสอบถามเกี่ยวกับขี้หูอุดตัน การดูแลที่บ้านอย่างปลอดภัย และเมื่อใดควรพบแพทย์
ขี้หูเป็นสิ่งผิดปกติหรือไม่
ไม่ใช่ ขี้หูเป็นสารที่หูผลิตตามปกติและช่วยปกป้องช่องหู ปัญหาเกิดเมื่อสะสมมากจนอุดตัน
ขูดขี้หูเองที่บ้านได้หรือไม่
การใช้สำลีแห้มมักดันขี้หูเข้าไปลึกและอาจทำให้ช่องหูบาดเจ็บ ยาอ่อนขี้หูอาจช่วยได้ในบางกรณี แต่การขจัดควรทำโดยผู้ที่ได้รับการฝึกเมื่อจำเป็น
การล้างหูปลอดภัยหรือไม่
เมื่อทำในผู้ที่เหมาะสมและด้วยวิธีที่ถูกต้อง อาจมีประสิทธิภาพ แต่ไม่เหมาะกับทุกคน เช่น ผู้ที่มีรูทะลุแก้วหู การติดเชื้อ หรือช่องหูที่มีปัญหา
ขี้หูจะกลับมาอุดอีกหรือไม่
บางคนผลิตขี้หูเร็วหรือมีช่องหูที่ทำให้อุดตันง่าย อาจมีอาการซ้ำและต้องติดตามตามที่แพทย์แนะนำ
ขี้หูอุดตันทำให้หูหนวดได้หรือไม่
อาจทำให้ได้ยินลดลงชั่วคราวจากการนำเสียง ซึ่งมักดีขึ้นหลังขจัดขี้หูได้ แต่ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละคน
แหล่งอ้างอิง
เอกสารและแนวทางที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลด้านล่างอ้างอิงแนวทางและแหล่งความรู้ที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล เพื่อประกอบการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะรายบุคคล
ข้อมูลโรคหูและการได้ยินสำหรับผู้ป่วย
AAO-HNS / ENThealth
ดูแหล่งอ้างอิง (AAO-HNS / ENThealth)แนวทางและแหล่งความรู้สำหรับผู้ป่วยด้านโสต ศอ นาสิก
American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS)
ดูแหล่งอ้างอิง (American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS))ข้อมูลสุขภาพหู คอ จมูกสำหรับประชาชน
ENThealth (AAO-HNS Foundation)
ดูแหล่งอ้างอิง (ENThealth (AAO-HNS Foundation))
ข้อมูลเพื่อการศึกษา
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
อ่านเพิ่มเติม
หัวข้อที่เกี่ยวข้องภายในคลินิก เพื่อช่วยทำความเข้าใจโรค บริการ และหัตถการ
หูอุดหรือได้ยินเปลี่ยนไป
การตรวจช่วยประเมินว่าอาการมาจากขี้หูอุดตันหรือสาเหตุอื่น และแนวทางดูแลที่เหมาะสมกับคุณ