กรดไหลย้อนถึงคอ (LPR)
ภาวะที่กรดหรือสารจากกระเพาะย้อนขึ้นมาระคายคอและกล่องเสียง
ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
- ผู้เขียน:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- วันที่ตรวจทาน:
- อัปเดตล่าสุด:
- เวลาอ่านโดยประมาณ: 5 นาที
ภาพรวม
กรดไหลย้อนถึงคอคืออะไร
กรดไหลย้อนถึงคอ หรือ LPR (laryngopharyngeal reflux) คือภาวะที่กรดหรือเอนไซม์จากกระเพาะอาหารย้อนขึ้นมาถึงคอและกล่องเสียง ทำให้เกิดการระคายเรื้อรัง ผู้ป่วยบางรายไม่มีอาการแสบร้อนกลางอกแบบกรดไหลย้อนทั่วไป แต่มีอาการไอเรื้อรัง กระแอมบ่อย หรือเสียงแหบ การประเมินโดยแพทย์ช่วยแยกจากโรคคออื่นที่มีอาการใกล้เคียง
อาการ
อาการที่พบได้
อาการของ LPR มักเกิดที่คอและเสียง มากกว่าทางหน้าอก
รู้สึกมีก้อนหรือสิ่งติดคอ (globus sensation)
ไอเรื้อรัง หรือไอช่วงเช้า
กระแอมบ่อย รู้สึกมีเสมหะค้างคอ
เสียงแหบ โดยเฉพาะตอนเช้า
แสบคอ ระคายคอ หรือเจ็บคอเรื้อรัง
กลืนไม่สบายคอหรือกลืนเจ็บเล็กน้อย
เรอเปรี้ยวหรือแสบร้อนกลางอก (พบร่วมได้บางราย)
สาเหตุที่เป็นไปได้
ปัจจัยที่ทำให้กรดไหลย้อนถึงคอ
หลายปัจจัยสามารถเพิ่มแรงดันในช่องท้องหรือกระตุ้นการไหลย้อน
การคลายตัวผิดปกติของหูรูดหลอดอาหาร
ทำให้กรดและสารจากกระเพาะไหลย้อนขึ้นมาสูงถึงคอได้ง่ายขึ้น
พฤติกรรมการกิน
มื้อใหญ่ กินดึก หรือเอนนอนหลังอาหารเร็วเกินไปเพิ่มโอกาสไหลย้อน
อาหารและเครื่องดื่มบางชนิด
เช่น อาหารมัน เผ็ด เปรี้ยว กาแฟ ชา แอลกอฮอล์ และน้ำอัดลม
น้ำหนักเกินหรืออ้วนลงพุง
เพิ่มแรงดันในช่องท้องและทำให้กรดดันย้อนขึ้นได้มากขึ้น
สูบบุหรี่
นิโคตินส่งผลต่อการทำงานของหูรูดหลอดอาหารและการป้องกันเยื่อบุทางเดินอาหาร
ภาวะร่วมทางเดินอาหาร
เช่น ไส้เลื่อนกระบังลมหรือการเคลื่อนไหวของหลอดอาหารผิดปกติ
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรพบแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูกเมื่อใด
อาการคอเรื้อรังหรือมีสัญญาณเตือนควรได้รับการประเมินอย่างเป็นระบบ
เสียงแหบหรือไอเรื้อรังเกิน 3-4 สัปดาห์
กลืนลำบากมากขึ้นหรือเจ็บกลืนชัดเจน
มีเลือดปนเสมหะ น้ำหนักลด หรือเบื่ออาหาร
เจ็บหน้าอกเรื้อรัง หรือแสบร้อนกลางอกรุนแรงบ่อย
อาการไม่ดีขึ้นแม้ปรับพฤติกรรมแล้ว
มีประวัติสูบบุหรี่หรือใช้เสียงเป็นอาชีพร่วมกับเสียงแหบเรื้อรัง
มีอาการรบกวนการนอนหรือคุณภาพชีวิตอย่างต่อเนื่อง
การวินิจฉัย
แพทย์วินิจฉัยอย่างไร
แพทย์จะซักประวัติอาการคอ เสียง และพฤติกรรมที่กระตุ้นการไหลย้อน จากนั้นตรวจร่างกายและอาจส่องกล้องตรวจกล่องเสียงเพื่อดูการระคายของเยื่อบุ ในบางรายอาจพิจารณาตรวจเพิ่มเติมทางระบบทางเดินอาหาร เช่น การติดตามกรดหรือการส่องกล้องทางเดินอาหารตามข้อบ่งชี้
การรักษา
แนวทางการรักษา
การรักษา LPR มักใช้ทั้งการปรับพฤติกรรมและการรักษาทางยาในรายที่เหมาะสม
ปรับพฤติกรรมการกินและการนอน
ลดมื้อใหญ่ เลี่ยงกินก่อนนอนอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมง และยกหัวเตียงในบางราย
หลีกเลี่ยงอาหารกระตุ้น
จำกัดอาหารมัน เผ็ด เปรี้ยว คาเฟอีน แอลกอฮอล์ และสิ่งที่กระตุ้นอาการเฉพาะบุคคล
การรักษาด้วยยา
แพทย์อาจพิจารณายาลดกรดหรือยาอื่นตามอาการ ระยะเวลา และปัจจัยร่วม
ติดตามและประเมินซ้ำ
หากอาการไม่ตอบสนอง อาจต้องประเมินสาเหตุอื่นหรือส่งต่อร่วมกับแพทย์ทางเดินอาหาร
การดูแลตัวเอง
สิ่งที่ทำได้ที่บ้าน
การปรับกิจวัตรประจำวันช่วยลดการไหลย้อนและการระคายคอได้
รับประทานอาหารมื้อเล็กลง และหลีกเลี่ยงการกินดึก
เว้นระยะก่อนนอนอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมงหลังอาหาร
หลีกเลี่ยงอาหารหรือเครื่องดื่มที่กระตุ้นอาการของตนเอง
ควบคุมน้ำหนักในผู้ที่มีน้ำหนักเกิน
งดสูบบุหรี่และลดแอลกอฮอล์
การป้องกัน
ลดโอกาสกำเริบของ LPR
การดูแลต่อเนื่องช่วยลดการกำเริบซ้ำในระยะยาว
กินอาหารเป็นเวลาและไม่กินจนอิ่มแน่นเกินไป
จัดท่านอนและเวลานอนให้เหมาะสมหลังมื้ออาหาร
รักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
ติดตามการรักษาตามแผนแพทย์เมื่อมีอาการเรื้อรัง
คำถามที่พบบ่อย
คำถามเกี่ยวกับกรดไหลย้อนถึงคอ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ LPR และการดูแลตนเอง
LPR ต่างจากกรดไหลย้อนทั่วไปอย่างไร
LPR มักมีอาการที่คอและเสียงมากกว่า เช่น ไอเรื้อรังหรือเสียงแหบ โดยบางคนไม่มีแสบร้อนกลางอก
ถ้าไม่มีแสบร้อนกลางอก ยังเป็น LPR ได้หรือไม่
เป็นได้ อาการเด่นอาจอยู่ที่คอ เช่น กระแอมบ่อย รู้สึกมีก้อนคอ หรือเสียงแหบ
ต้องกินยาลดกรดตลอดหรือไม่
ไม่จำเป็นทุกราย ระยะเวลาใช้ยาขึ้นกับความรุนแรงและการตอบสนอง รวมถึงการปรับพฤติกรรมร่วมด้วย
LPR ทำให้เสียงแหบเรื้อรังได้จริงหรือไม่
ได้ การระคายต่อกล่องเสียงซ้ำๆ อาจทำให้เสียงเปลี่ยนเป็นเวลานาน
เมื่อใดควรตรวจเพิ่มเติมทางเดินอาหาร
แพทย์จะพิจารณาเมื่ออาการไม่ดีขึ้น มีสัญญาณเตือน หรือจำเป็นต้องยืนยันสาเหตุอย่างละเอียด
แหล่งอ้างอิง
เอกสารและแนวทางที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลด้านล่างอ้างอิงแนวทางและแหล่งความรู้ที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล เพื่อประกอบการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะรายบุคคล
ข้อมูลโรคคอ กล่องเสียง และการกลืนสำหรับผู้ป่วย
AAO-HNS / ENThealth
ดูแหล่งอ้างอิง (AAO-HNS / ENThealth)แนวทางและแหล่งความรู้สำหรับผู้ป่วยด้านโสต ศอ นาสิก
American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS)
ดูแหล่งอ้างอิง (American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS))ข้อมูลสุขภาพหู คอ จมูกสำหรับประชาชน
ENThealth (AAO-HNS Foundation)
ดูแหล่งอ้างอิง (ENThealth (AAO-HNS Foundation))
ข้อมูลเพื่อการศึกษา
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
อ่านเพิ่มเติม
หัวข้อที่เกี่ยวข้องภายในคลินิก เพื่อช่วยทำความเข้าใจโรค บริการ และหัตถการ
ไอเรื้อรัง เสียงแหบ หรือรู้สึกมีก้อนคอ?
ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินว่าอาการเกี่ยวข้องกับ LPR หรือสาเหตุอื่น และเลือกแนวทางดูแลที่เหมาะสม